Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους εξέδωσε την εγκύκλιο αυτή με σκοπό τη ενημέρωση για τις διατάξεις του πρόσφατου ασφαλιστικού νόμου (Ν.3865/2010) στο πλαίσιο των σημαντικών αλλαγών που επήλθαν στη συνταξιοδοτική νομοθεσία που διέπει τους δημοσίους υπαλλήλους τις νέες ρυθμίσεις (αναγνώριση πλασματικού χρόνου παιδιών και σπουδών) οι οποίες, όπως κάθε τι νέο έχουν εύλογα προκαλέσει πολλές απορίες και ερωτηματικά αναφορικά με την εφαρμογή τους.
ΠΑΛΑΙΟΣ/ΝΕΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ
Παλαιός ασφαλισμένος νοείται ο υπάλληλος ο οποίος, ανεξάρτητα από το χρόνο
διορισμού του στο Δημόσιο, έχει ασφαλισθεί για πρώτη φορά σε ασφαλιστικό οργανισμό
κύριας ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένου και του Δημοσίου, μέχρι 31-12-1992.
Νέος ασφαλισμένος νοείται ο υπάλληλος ο οποίος ανεξάρτητα από το χρόνο
διορισμού του στο Δημόσιο, έχει ασφαλισθεί για πρώτη φορά σε ασφαλιστικό οργανισμό
κύριας ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένου και του Δημοσίου, από 1-1-1993 και μετά.
Στην έννοια των κατά τα ανωτέρω ασφαλιστικών οργανισμών κύριας ασφάλισης περιλαμβάνονται και αυτοί των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και των
Κρατών στα οποία έχουν επεκταθεί οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί για την ασφάλιση των
εργασιακά μετακινούμενων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ελβετία, Νορβηγία κ.λ.π.).
ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ
Νοείται η συμπλήρωση του ελάχιστου απαιτούμενου χρόνου πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας ή ασφάλισης (κατά περίπτωση) προκειμένου ο/η υπάλληλος να έχει δικαίωμα για σύνταξη.
Υπηρεσίες που λαμβάνονται υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού
δικαιώματος.
1. Στο χρόνο θεμελίωσης συναθροίζεται ο χρόνος στρατιωτικής θητείας με ή χωρίς εξαγορά, κατά περίπτωση, καθώς και για όσους έχουν προσληφθεί/διορισθεί για πρώτη
φορά στο Δημόσιο σε ΟΤΑ ή σε ΝΠΔΔ μετά την 1-1-1983, κάθε χρόνος ασφάλισης που
έχει διανυθεί σε οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα κύριας ασφάλισης, υπό την προϋπόθεση ότι ο χρόνος αυτός δεν θα αξιοποιηθεί συνταξιοδοτικά από τον φορέα αυτό.
2. Επίσης, πέραν των υπηρεσιών που λαμβάνονται υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με βάση τις ήδη ισχύουσες συνταξιοδοτικές διατάξεις, συναθροίζεται πλέον και πλασματικός χρόνος παιδιών καθώς και αυτός των σπουδών με
τους όρους και προϋποθέσεις που αυτοί οι χρόνοι αναγνωρίζονται ως συντάξιμοι, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του Ν.3865/2010.
ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ (Ο.Η.)
Νοείται η ηλικία που πρέπει να έχει συμπληρώσει ο/η υπάλληλος προκειμένου, αφού έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και αποχωρήσει από την υπηρεσία, να είναι
δυνατή η καταβολή (πληρωμή) της σύνταξής του.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ:
Εφόσον ο υπάλληλος έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, χωρίς όμως να έχει συμπληρώσει το κατά περίπτωση, μπορεί να αποχωρήσει από την υπηρεσία και να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης, οπότε η αρμόδια Διεύθυνση Συντάξεων θα προβεί στην έκδοση πράξης συνταξιοδότησης, η καταβολή της σύνταξης όμως θα ανασταλεί μέχρι τη συμπλήρωση του απαιτούμενου κατά περίπτωση Ο.Η. Οι άλλες δυνατότητες που έχει ο υπάλληλος μετά τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού του δικαιώματος είναι να παραμείνει στην υπηρεσία είτε μέχρι τη συμπλήρωση του απαιτούμενου στην περίπτωση του Ο.Η., είτε και μετά την συμπλήρωση του εν λόγω ηλικιακού ορίου και να αποχωρήσει οποτεδήποτε, έχοντας «κλειδώσει» το συνταξιοδοτικό του δικαίωμα.
ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΟΡΙΟΥ ΗΛΙΚΙΑΣ (Α.Ο.Η)
Νοείται η δυνατότητα αποχώρησης του/της υπαλλήλου από την Υπηρεσία μετά τη συμπλήρωση συγκεκριμένου συντάξιμου χρόνου ή χρόνου ασφάλισης, κατά περίπτωση
(θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος), οπότε η σύνταξη καταβάλλεται αμέσως χωρίς να είναι απαραίτητη η συμπλήρωση συγκεκριμένου ορίου ηλικίας.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ:
Στις περιπτώσεις αυτές η αποχώρηση του/της υπαλλήλου και η συνταξιοδότησή του
Α.Ο.Η. δεν επιφέρει μείωση της σύνταξής του αφού δεν συνιστά πρόωρη συνταξιοδότηση (η σύνταξη υπολογίζεται βάσει της συνολικής συντάξιμης υπηρεσίας).
ΠΡΟΩΡΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ / ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
Νοείται η δυνατότητα που παρέχεται στον υπάλληλο, που έχει θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης, για καταβολή της σύνταξής του κατά πέντε (5) κατ’ ανώτατο όριο χρόνια πριν τη συμπλήρωση του κατά περίπτωση ορίου ηλικίας με την ανάλογη όμως μείωση της σύνταξης (ποινή) το ύψος της οποίας εξαρτάται από το πόσο νωρίτερα από την ημερομηνία συμπλήρωσης του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας θα ασκηθεί το δικαίωμα αυτό. Η μείωση αυτή αφορά την «τμηματική σύνταξη» που αναλογεί στο χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί στο Δημόσιο (στις περιπτώσεις, εφαρμογής της διαδοχικής ασφάλισης) και συνίσταται στο 1/267 για κάθε μήνα που υπολείπεται για τη συμπλήρωση του κανονικού Ο.Η. (ή 4,5% κατ’ έτος) προκειμένου για όσους θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι 31-12-2010 και στο 1/200 (ή 6% κατ’ έτος) για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά την 1-1-2011.
ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ
Ως ημερομηνία ενηλικίωσης των παιδιών θεωρείται η 31η Δεκεμβρίου του έτους που
συμπληρώνουν (με βάση την ημερομηνία γέννησης) το 18ο έτος της ηλικίας τους. Η νέα
ρύθμιση σαφώς ευνοεί μία σημαντική μερίδα γυναικών που για λίγους μήνες ή λίγες ημέρες έχασαν το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθούν ως μητέρες ανηλίκων τέκνων (με μειωμένο ηλικιακό όριο) επειδή η ενηλικίωση του παιδιού τους (με βάση την ημερομηνία γέννησης) είχε προηγηθεί κατά τι του χρόνου θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματός τους.
Γενικά το νέο ασφαλιστικό ορίζει:
α) αυξάνονται εντός 3ετίας τα κατά περίπτωση ισχύοντα για τους δημοσίους υπαλλήλους και τους εξομοιούμενους μ’ αυτούς όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση, β) εξισώνονται από 1-1-2011 οι άνδρες και οι γυναίκες, που τελούν υπό τις ίδιες συνθήκες προσωπικής-οικογενειακής κατάστασης, ως προς τις προϋποθέσεις και τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης, γ) καθιερώνεται ως ημερομηνία ενηλικίωσης των παιδιών η 31η Δεκεμβρίου του έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, δ) ορίζεται ότι οι ρυθμίσεις του νέου ασφαλιστικού νόμου (Ν.3865/2010) δεν έχουν εφαρμογή για τους υπαλλήλους που θεμελίωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα (με βάση τα ισχύοντα κατά περίπτωση) μέχρι την 31-12-2010, τόσο ως προς τις προϋποθέσεις και τα ηλικιακά όρια για τη συνταξιοδότησή τους, όσο και ως προς τον τρόπο υπολογισμού της σύνταξής τους και ε) θεσπίζεται για πρώτη φορά στη συνταξιοδοτική νομοθεσία του Δημοσίου (π.δ. 169/2007) η δυνατότητα αναγνώρισης ως συντάξιμου με εξαγορά χρόνου για κάθε παιδί, που χρησιμεύει για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος του/της υπαλλήλου καθώς και για την προσαύξηση της σύνταξης.
Αναλυτικά προβλέπονται τα ακόλουθα:
ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΘΕΜΕΛΙΩΘΕΙ ΜΕΧΡΙ 31-12-2010
Με τις διατάξεις του άρθρου 6 παρ. 10 του νόμου αυτού, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου Μόνου του Ν.3847/2010 (ΦΕΚ 67Α’/11-5-2010) που προηγήθηκαν του Ν.3865/2010, ρητά προβλέπεται, ότι για τους υπαλλήλους που
θεμελίωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την 31-12-2010 (νέοι και παλαιοί ασφαλισμένοι) δεν μπορούν να τύχουν εφαρμογής οι διατάξεις των παρ. 1 έως και 9 του άρθρου 6 του Ν.3865/2010.
Έτσι για τον/την υπάλληλο που θεμελίωσε συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την ανωτέρω ημεροχρονολογία εξακολουθούν να ισχύουν, όποτε και αν αποχωρήσει από την υπηρεσία (ακόμα και μετά την 1-1-2015, έτος που αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης) όλες οι κατά περίπτωση εναλλακτικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, τα κατά περίπτωση όρια ηλικίας για την καταβολή της σύνταξης και ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης που ίσχυαν, πριν το νέο ασφαλιστικό νόμο.
Οι διατάξεις της παρ. 2 περιπτ. α’ και β΄ του άρθρου 6 του νέου ασφαλιστικού νόμου (Ν.3865/2010) ουσιαστικά δεν έχουν πρακτική εφαρμογή για όσους θεμελίωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31-12-2010, οι οποίοι όπως προαναφέρθηκε εξακολουθούν να διέπονται από τις προϊσχύουσες διατάξεις.
Οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και τα Ο.Η. που ίσχυαν κατά κατηγορία υπαλλήλων/ασφαλισμένων και κατά περίπτωση πριν το Ν.3865/2010, περιλαμβάνονται αναλυτικά στους ακόλουθους ΠΙΝΑΚΕΣ.
(1)
Η ανηλικότητα του παιδιού πρέπει να συντρέχει κατά τον χρόνο συμπλήρωσης της 15ετίας.
(2)
Πρόκειται για το έτος που οι γυναίκες της κατηγορίας αυτής συμπληρώνουν 15ετία.
(3)
Αφορά γυναίκες που δεν μπορούν να υπαχθούν στις προαναφερόμενες ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
(4) Αφορά Εκπαιδευτικούς που δεν μπορούν να υπαχθούν στις προαναφερόμενες ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
(1)
Αφορά γυναίκες που δεν έχουν συμπληρώσει 15ετία μέχρι την 31-12-1997
(2)
Η ανηλικότητα του παιδιού πρέπει να συντρέχει κατά τον χρόνο συμπλήρωσης της 15ετίας.
(3)
Πρόκειται για το έτος που οι γυναίκες της κατηγορίας αυτής συμπληρώνουν 15ετία.
(4) Αφορά Εκπαιδευτικούς που δεν μπορούν να υπαχθούν στις προαναφερόμενες ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
(1)
Η ανηλικότητα του παιδιού πρέπει να συντρέχει κατά τον χρόνο συμπλήρωσης της 25ετούς ασφάλισης.
(2)
Συνυπολογίζεται κάθε χρόνος ασφάλισης.
(3) Αφορά Εκπαιδευτικούς που δεν μπορούν να υπαχθούν στις προαναφερόμενες ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
2. ΕΞΙΣΩΣΗ ΑΝΔΡΩΝ – ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Με την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C-559/07 κρίθηκε ότι οι διατάξεις της περ. α’ της παραγράφου 1 των άρθρων 1 (πολιτικοί υπάλληλοι) και 26 (στρατιωτικοί) καθώς και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 56, του Κώδικα Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων, που επιφυλάσσουν διαφορετική μεταχείριση μεταξύ ανδρών και γυναικών ως προς την ηλικία συνταξιοδότησης και την ελάχιστη απαιτούμενη υπηρεσία θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος, αντιβαίνουν στα οριζόμενα στο άρθρο 141 της Συνθήκης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, παραβιάζοντας την αρχή της ισότητας ως προς την καταβολή αμοιβής
Με τις διατάξεις των παραγράφων 1 έως και 11 του άρθρου 6 του ν. 3865/2010 και
σε εφαρμογή της ανωτέρω απόφασης του ΔΕΕ, εξομοιώνονται, από 01.01.2011, άνδρες
και γυναίκες υπάλληλοι του Δημοσίου ως προς τις προϋποθέσεις και τα όρια ηλικίας
συνταξιοδότησής τους.
Οι αλλαγές που επέρχονται, κατά περίπτωση, στα χρόνια που απαιτούνται για τη
θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος ανδρών-γυναικών και στα όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότησή τους είναι οι ακόλουθες:
ΠΑΛΑΙΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ
Α. Συνταξιοδότηση υπαλλήλων με τρία (3) τουλάχιστον παιδιά (παρ. 1α)
Μέχρι την ισχύ του Ν.3865/2010 η συνταξιοδοτική νομοθεσία παρείχε τη δυνατότητα
συνταξιοδότησης σε γυναίκες υπαλλήλους μητέρων τριών (3) τουλάχιστον παιδιών μετά τη συμπλήρωση 20 χρόνων πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας και ανεξάρτητα από την προσωπική/οικογενειακή κατάσταση και την ηλικία των παιδιών τους. Οι άνδρες υπάλληλοι με τρία (3) τουλάχιστον παιδιά μπορούσαν να
συνταξιοδοτηθούν με τις ίδιες ως άνω προϋποθέσεις (20ετία) μόνο στην περίπτωση που
τελούσαν σε κατάσταση χηρείας και είχαν τρία (3) τουλάχιστον παιδιά ή ήταν διαζευγμένοι με τρία (3) τουλάχιστον παιδιά των οποίων είχαν την επιμέλεια με δικαστική απόφαση.
Με το νέο ασφαλιστικό νόμο (Ν.3865/2020) από 01-01-2011 στο πλαίσιο της συνταξιοδοτικής εξίσωσης ανδρών και γυναικών που τελούν υπό τις ίδιες προσωπικές/οικογενειακές συνθήκες, καταργείται η ως άνω προϋπόθεση και παρέχεται
πλέον η δυνατότητα και στους άνδρες υπαλλήλους με τρία (3) τουλάχιστον παιδιά να
συνταξιοδοτούνται με τις ίδιες προϋποθέσεις που ισχύουν για τις γυναίκες υπαλλήλους
μητέρες τριών (3) τουλάχιστον παιδιών. Έτσι αυξάνεται από 01-01-2011 και για τους
άνδρες και για τις γυναίκες υπαλλήλους, ο ελάχιστα απαιτούμενος για τη θεμελίωση του
συνταξιοδοτικού δικαιώματος χρόνος συντάξιμης υπηρεσίας ή ασφάλισης (κατά περίπτωση), σε 21, 23 και 25 έτη για όσους συμπληρώνουν την 20ετία τα έτη 2011, 2012
και 2013, αντίστοιχα. Παράλληλα θεσπίζεται πλέον όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 52ο, το 55ο και το 65ο για όσους συμπληρώνουν την 20ετία τα έτη 2011, 2012 και 2013,
αντίστοιχα, για να είναι δυνατή η καταβολή της σύνταξης στους γονείς με τρία τουλάχιστον παιδιά.
Για την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων διευκρινίζονται τα εξής:
α) Το δικαίωμα συνταξιοδότησης με βάση τις προαναφερόμενες ευνοϊκές διατάξεις
για όσους έχουν τρία (3) τουλάχιστον παιδιά μπορεί να ασκηθεί και από τους δύο
γονείς.
β) Όσοι υπάλληλοι (γυναίκες ή άνδρες με τις προαναφερόμενες επιπλέον προϋποθέσεις) με τρία (3) τουλάχιστον παιδιά έχουν συμπληρώσει 20ετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία/ασφάλιση μέχρι την 31-12-2010, εξακολουθούν να διατηρούν το δικαίωμα της συνταξιοδότησης με άμεση καταβολή της σύνταξής τους ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας οποτεδήποτε και αν αποχωρήσουν από την υπηρεσία, ήτοι ακόμα και μετά την 1-1-2011.
γ) Τα ισχύοντα από 01-01-2011, για τη συνταξιοδότηση των ανδρών υπαλλήλων με τρία (3) τουλάχιστον παιδιά έχουν εφαρμογή και για όσους από αυτούς έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα με βάση τις γενικές διατάξεις (25ετία), μέχρι 31-12-2010, από την ίδια ως άνω ημεροχρονολογία (01-01-2011) αφού το δικαίωμά τους ως τρίτεκνων γεννάται σύμφωνα με τις νέες διατάξεις από την ημερομηνία αυτή.
δ) Στις περιπτώσεις εφαρμογής των διατάξεων περί «διαδοχικής ασφάλισης» όταν
δηλαδή στην εν λόγω 20ετία συναθροίζεται και χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί σε
άλλο ασφαλιστικό φορέα (αφορά υπαλλήλους που έχουν «εισέλθει» για πρώτη φορά στο
Δημόσιο μετά την 1-1-1983) η συνταξιοδότηση ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας αφορά μόνο την «τμηματική σύνταξη» που αναλογεί στο χρόνο ασφάλισης του Δημοσίου. Στην περίπτωση που ο ασφαλισμένος επιλέξει την άμεση καταβολή και της «τμηματικής σύνταξης» που αναλογεί στο χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί σε άλλο ασφαλιστικό φορέα (συμμετέχων φορέας) τούτο μπορεί να συμβεί μόνο με την ανάλογη μείωση της σύνταξης αυτής (3% για κάθε έτος πριν από το κατά περίπτωση ηλικιακό όριο του συμμετέχοντος φορέα).
ε) Όσοι και όσες υπάλληλοι συμπληρώνουν την 20ετία:
- το 2011, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού τους δικαιώματος θα πρέπει να
συμπληρώσουν 21 χρόνια πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας/ασφάλισης (όποτε ο χρόνος αυτός συμπληρωθεί) και για να είναι δυνατή η καταβολή της σύνταξής τους θα πρέπει να συμπληρώσουν το 52ο έτος της ηλικίας τους, όποτε αυτό συμπληρωθεί.
- το 2012, για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού τους δικαιώματος θα πρέπει να
συμπληρώσουν 23 χρόνια πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας/ασφάλισης (όποτε ο χρόνος αυτός συμπληρωθεί) και το 55ο έτος της ηλικίας τους για να είναι δυνατή η καταβολή της σύνταξής τους (επίσης όποτε αυτό συμπληρωθεί).
- από 1-1-2013 και εφεξής οι υπάλληλοι που δεν θα έχουν συμπληρώσει την 20ετία
μέχρι 31-12-2012, θα έχουν την ίδια συνταξιοδοτική μεταχείριση με τους λοιπούς
υπαλλήλους, δηλ. η καταβολή της σύνταξής τους θα είναι δυνατή με τη συμπλήρωση του
65ου έτους της ηλικίας τους .
Επισημαίνεται επίσης ότι δεν απαιτείται η ταυτόχρονη συμπλήρωση του ελάχιστα
απαιτούμενου για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού χρόνου (21 ή 23 χρόνια) και του
ηλικιακού ορίου για την καταβολή της σύνταξης (52ο ή 55ο). Ο/η υπάλληλος θα ακολουθεί το ανωτέρω όριο που αντιστοιχεί στο χρόνο συμπλήρωσης της 20ετίας, ανεξαρτήτως του χρόνου αποχώρησής του από την Υπηρεσία.
Τα όσα προεκτέθηκαν παρουσιάζονται συνοπτικά στον παρακάτω πίνακα:
Β. Συνταξιοδότηση ανδρών και γυναικών με ανήλικα παιδιά (παρ.2β)
Στο πλαίσιο της εξίσωσης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών
παρέχεται η δυνατότητα και στους άνδρες υπαλλήλους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό
δικαίωμα από 01-01-2011 και μετά, έχοντας κατά το χρόνο της θεμελίωσης ανήλικο παιδί να συνταξιοδοτούνται με το ίδιο ηλικιακό όριο που ισχύει και για τις γυναίκες υπαλλήλους μητέρες ανηλίκων παιδιών.
ΣΤ. Γενικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης (για υπαλλήλους που έχουν
προσληφθεί/διορισθεί μετά την 01-01-1983
Με τις προϊσχύουσες του Ν.3865/2010 διατάξεις, οι παραπάνω υπάλληλοι πέρα
από τις κατά περίπτωση ειδικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης είχαν και τις παρακάτω
εναλλακτικές δυνατότητες συνταξιοδότησης:
- Με την συμπλήρωση 35ετούς πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας/ασφάλισης και
του 58ου έτους της ηλικίας τους ή
- με την συμπλήρωση 37ετούς πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας/ασφάλισης
ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας (Α.Ο.Η.).
Με τις νέες ρυθμίσεις επέρχονται αλλαγές στις προαναφερόμενες προϋποθέσεις
συνταξιοδότησης αυξανομένου σταδιακά από 01-01-2011, τόσο του χρόνου της συντάξιμης υπηρεσίας που πρέπει να συμπληρωθεί (από τα 35 έτη στα 40) όσο και του ηλικιακού ορίου από το 58ο στο 60ο καταργούμενης πλέον της δυνατότητας συνταξιοδότησης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας (Α.Ο.Η.), με τη συμπλήρωση 37ετούς συντάξιμης υπηρεσίας/ασφάλισης. Δηλαδή, το Ο.Η. θα φτάσει το 65ο έτος με λιγότερα από 40 χρόνια συντάξιμης υπηρεσίας/ασφάλισης, ή το 60ο έτος με 40 χρόνια συντάξιμης υπηρεσίας /ασφάλισης. Η κρίσιμη «συνταξιοδοτική παράμετρος» για τη λειτουργικότητα της εν λόγω διάταξης είναι, ο χρόνος θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος, δηλ. ο χρόνος συμπλήρωσης 25ετούς πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας/ασφάλισης και ανάλογα με το έτος που συμπληρώνεται αυτή, προσδιορίζονται τόσο η συνολική συντάξιμη υπηρεσία που πρέπει να συμπληρώσει ο/η υπάλληλος (36, 37…40έτη), όσο και η ηλικία (Ο.Η.) που πρέπει να έχει για να είναι δυνατή η καταβολή της σύνταξης.
Οι αλλαγές που θεσπίστηκαν παρατίθενται συγκεντρωτικά στον ΠΙΝΑΚΑ 6 που ακολουθεί.
ΝΕΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ
Από 01-01-2013, στο πλαίσιο της εξίσωσης ανδρών και γυναικών υπαλλήλων
«νέων ασφαλισμένων» ως προς τους όρους και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησής τους
και της ισότητας μεταξύ «παλαιών» και «νέων» ασφαλισμένων:
α) αυξάνονται τα έτη υπηρεσίας θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος των
γυναικών υπαλλήλων με ανίκανα ή ανήλικα παιδιά από είκοσι (20) σε είκοσι πέντε (25) έτη.
Επίσης αυξάνεται και μόνο για τις γυναίκες με ανήλικα παιδιά ή τρία (3) τουλάχιστον παιδιά, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, στο 65ο έτος.
β) Μειώνεται το όριο ηλικίας ανδρών και γυναικών, με ανίκανα παιδιά, για μεν τους
άνδρες από το 65ο στο 50ό έτος της ηλικίας τους, για δε τις γυναίκες από το 55ο στο 50ό.
IV. ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ (παρ. 12)
Γενικά
Για πρώτη φορά στη συνταξιοδοτική νομοθεσία του Δημοσίου θεσπίζεται η
αναγνώριση συντάξιμου χρόνου για κάθε παιδί. O χρόνος αυτός ανέρχεται σε ένα (1) έτος για το πρώτο παιδί, σε δύο (2) επί πλέον έτη για το δεύτερο παιδί και σε δύο (2) έτη για το τρίτο παιδί. Από το τέταρτο παιδί και πάνω δεν αναγνωρίζεται πλασματικός χρόνος.
Σε κάθε περίπτωση η αναγνώριση του ανωτέρω χρόνου δεν αφορά υπαλλήλους που έχουν αποχωρήσει από την υπηρεσία πριν την 21-07-2010 (ημερομηνία έναρξης ισχύος των σχετικών διατάξεων) αφού στο άρθρο 19 του Ν.3865/2010 που αναφέρεται στην έκταση εφαρμογής των διατάξεων του νόμου αυτού, δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη.
Αν και ο εν λόγω χρόνος αναφέρεται στις σχετικές διατάξεις ως «πλασματικός» λογίζεται ισοδύναμος με τις λοιπές θεμελιωτικές συντάξιμες υπηρεσίες, αφού τόσο η προσθήκη της σχετικής διάταξης στο άρθρο 11 του Π.Δ. 169/2007, όσο και ο σκοπός για τον οποίο θεσπίστηκε και τον οποίο εξυπηρετεί δεν επιτρέπει διαφορετική ερμηνεία. Άρα δεν θα πρέπει να συγχέεται με τις εκπεφρασμένες σε 35α ή 50ά προσαυξήσεις του Συνταξιοδοτικού Κώδικα (άρθρο 15 του Π.Δ. 169/2007).
Οι προαναφερόμενες ρυθμίσεις δεν έχουν εφαρμογή για όσους έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα την 31-12-2010 αφού οι διατάξεις του Ν.3865/2010 σε συνδυασμό με αυτές της παρ. 7 του άρθρου Μόνου του Ν. 3847/2010, ρητά προβλέπουν ότι, για τα πρόσωπα που έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την 31-12-2010, δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του νέου νόμου και εξακολουθούν γι’ αυτά να ισχύει ό,τι ίσχυε πριν το νέο ασφαλιστικό νόμο. Επομένως αφού για τα εν λόγω πρόσωπα, δεν περιλαμβανόταν στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησής τους (θεμελίωση δικαιώματος κλπ), αναγνώριση και προσμέτρηση πλασματικού χρόνου παιδιών, η διάταξη της παρ. 12 για την αναγνώριση/προσμέτρηση πλασματικού χρόνου παιδιών δεν αφορά τα πρόσωπα (γονείς) που έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31-12-2010. Άλλωστε για τα πρόσωπα αυτά δεν διαψεύδεται καμία συνταξιοδοτική προσδοκία.
Ο χρόνος παιδιών δεν επηρεάζει σε καμία περίπτωση τη μισθολογική εξέλιξη του
υπαλλήλου αφού δεν συνιστά πραγματική δημόσια υπηρεσία.
Διευκρινίσεις:
α) Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου αφορά παιδιά που βρίσκονται εν ζωή.
β) Ο χρόνος αυτός λαμβάνεται υπόψη για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού
δικαιώματος και για την προσαύξηση της σύνταξης με την προϋπόθεση να έχει
συμπληρώσει ο/η υπάλληλος 15ετή πραγματική δημόσια υπηρεσία. Ως δημόσια υπηρεσία νοείται η υπηρεσία που έχει διανυθεί στο Δημόσιο, σε ΟΤΑ ή σε ΝΠΔΔ (στην Ελλάδα ή σε Χώρα μέλος της Ε.Ε.), με οποιαδήποτε σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου (π.χ. μονίμου υπαλλήλου, υπαλλήλου με θητεία, υπαλλήλου με ΣΕΙΔΑΧ, υπαλλήλου με ΣΕΙΔΟΧ, ημερομισθίου κλπ).
γ) Το δικαίωμα αναγνώρισης του χρόνου αυτού μπορεί να ασκηθεί και από
τους δύο γονείς, αφού από καμιά διάταξη του νόμου δεν περιορίζεται η άσκηση του
δικαιώματος σε έναν από τους δύο γονείς. Το αντίθετο θα συνιστούσε παραβίαση της
συνταγματικής αρχής της ισότητας αφού θα επεφύλασσε διαφορετική μεταχείριση έναντι
1. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ
Για πρώτη φορά στην συνταξιοδοτική νομοθεσία του Δημοσίου θεσπίζεται η
αναγνώριση ως συνταξίμων των ετών σπουδών του/της υπαλλήλου για την απόκτηση του πρώτου πτυχίου.
Η δυνατότητα αυτή παρέχεται μόνο στους υπαλλήλους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά την 01-01-2011 και αφορά τόσο τους «παλαιούς» όσο και τους «νέους» ασφαλισμένους. Άρα οι σχετικές διατάξεις δεν αφορούν όσους έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την 31-12-2010, καθώς και όσους έχουν αποχωρήσει ήδη από την υπηρεσία πριν την ως άνω ημεροχρονολογία (και στις δύο περιπτώσεις).